Stress en lichamelijke klachten

Heeft u last van lichamelijke klachten, maar lijkt er medisch niets aan de hand?

Veel mensen lopen rond met klachten zoals vermoeidheid, hoofdpijn, nek- en schouderpijn, darmproblemen, hartkloppingen, slaapproblemen of een opgejaagd gevoel. Soms worden onderzoeken gedaan zonder dat er een duidelijke lichamelijke oorzaak wordt gevonden.

Dat kan frustrerend zijn. Toch betekent dit niet dat de klachten niet echt zijn.

Wat steeds duidelijker wordt, is dat langdurige stress een enorme invloed kan hebben op het lichaam. Sterker nog: het lichaam geeft vaak eerder signalen af dan dat we ons bewust zijn van de hoeveelheid stress die we ervaren.

Stress is meer dan drukte

Wanneer mensen aan stress denken, denken ze vaak aan een volle agenda of werkdruk. Maar stress is veel breder dan dat. Ook factoren zoals:

• langdurige zorgen
• relatieproblemen
• perfectionisme
• financiële druk
• traumatische ervaringen
• gebrek aan herstelmomenten
• chronische pijn
• slaaptekort
• onderdrukte emoties

kunnen het stresssysteem langdurig activeren.

Het lichaam maakt daarbij geen onderscheid tussen fysieke en emotionele belasting. Beide worden door het zenuwstelsel als stress ervaren.

Het lichaam staat voortdurend “aan”

Ons lichaam beschikt over een prachtig overlevingsmechanisme.

Bij gevaar schakelt het zenuwstelsel over naar actie:

• hartslag stijgt
• spieren spannen aan
• ademhaling versnelt
• stresshormonen nemen toe

Dit is nuttig wanneer er daadwerkelijk gevaar dreigt.

Maar wanneer deze toestand weken, maanden of zelfs jaren aanhoudt, ontstaat er een probleem. Het lichaam blijft in de overlevingsstand staan en krijgt onvoldoende gelegenheid om te herstellen.

Hoe stress lichamelijke klachten kan veroorzaken

Langdurige activatie van het stresssysteem kan zich op verschillende manieren uiten:

Spieren en gewrichten

Veel mensen ontwikkelen:

• nekpijn
• schouderklachten
• rugklachten
• kaakspanning
• spanningshoofdpijn

De spieren blijven als het ware voortdurend laangespannen.

Slaap

Een overactief zenuwstelsel maakt ontspannen moeilijk.

Gevolgen kunnen zijn:

• moeilijk inslapen
• vaak wakker worden
• licht slapen
• vermoeid wakker worden

Spijsvertering

De darmen reageren sterk op stress.

Mogelijke klachten:

• opgeblazen gevoel
• buikpijn
• prikkelbare darm
• wisselende ontlasting
• misselijkheid

Niet voor niets wordt de darm soms het “tweede brein” genoemd.

Energie

Veel mensen ervaren:

• chronische vermoeidheid
• concentratieproblemen
• hersenmist
• verminderde motivatie

Het lichaam gebruikt voortdurend energie om alert te blijven.

Waarom rust nemen soms niet voldoende is

Een veelgehoorde opmerking is:

“Ik heb vakantie gehad, maar voel me nog steeds moe.”

Dat komt omdat stress niet alleen in de agenda zit.

Stress kan ook aanwezig zijn in:

• gedachtenpatronen
• overtuigingen
• emotionele belasting
• automatische reacties van het zenuwstelsel

Sommige mensen zijn zo gewend geraakt aan spanning dat het normaal is geworden.

Pas wanneer het lichaam klachten begint te geven, wordt zichtbaar hoeveel energie het kost.

Een bredere kijk op herstel

In mijn praktijk kijk ik daarom niet alleen naar de klacht zelf.

Ik onderzoek samen met cliënten welke factoren mogelijk bijdragen aan de belasting van het lichaam.

Daarbij maak ik gebruik van een combinatie van:

• Acupunctuur
• Voeding
• Leefstijlcoaching
• Mindsetbegeleiding
• Meditatie en ontspanningstechnieken
• Alexander Concept
• Psych-K
• Inzichten uit zowel de Oosterse als Westerse geneeskunde

Iedere persoon is anders. Daarom vraagt herstel ook om een persoonlijke aanpak.

Acupunctuur en stress

Vanuit de Chinese geneeskunde wordt stress gezien als een verstoring van de natuurlijke balans in het lichaam.

Emoties en lichamelijke klachten worden daarbij niet los van elkaar gezien. Zo wordt langdurige frustratie of irritatie vaak gekoppeld aan een verstoring van de Lever-energie. Veel piekeren en moeilijk kunnen loslaten worden geassocieerd met de Milt. Verdriet wordt verbonden met de Longen en angst met de Nieren.

Dit betekent niet dat emoties letterlijk in een orgaan zitten, maar het laat zien hoe nauw lichaam en geest volgens de Chinese geneeskunde met elkaar verbonden zijn.

Met acupunctuur wordt geprobeerd het lichaam weer in balans te brengen en de energiestroom te ondersteunen. Veel cliënten ervaren tijdens de behandeling een diepe ontspanning en merken dat zij zich rustiger voelen, beter slapen of meer veerkracht ervaren.

Ook moderne onderzoeken laten zien dat acupunctuur invloed kan hebben op het zenuwstelsel, stressregulatie en ontspanningsprocessen in het lichaam.

In de praktijk zie ik regelmatig dat de combinatie van acupunctuur, leefstijl, voeding, mindset en stressregulatie een waardevolle bijdrage kan leveren aan het herstel van stressgerelateerde klachten.

Welke signalen geeft uw lichaam?

Misschien herkent u één of meerdere van onderstaande klachten:

• vermoeidheid
• hoofdpijn
• nek- en schouderpijn
• darmklachten
• slecht slapen
• hartkloppingen
• onrust
• piekeren
• chronische pijn

Dan kan het waardevol zijn om niet alleen naar de klacht te kijken, maar ook naar de rol die stress mogelijk speelt.

Tot slot

Lichamelijke klachten zitten niet “tussen de oren”.

Stress is geen psychisch probleem dat zich afspeelt in het hoofd alleen. Het beïnvloedt het hele lichaam.

Juist daarom is een integrale aanpak vaak zo waardevol. Door aandacht te besteden aan het zenuwstelsel, voeding, leefstijl, herstel en mentale veerkracht ontstaat er vaak meer ruimte voor balans.